
هدف و ماهیت
در قرون اخیر تلاشهای بسیار جامعی در مورد زبان، منشأ پیدایش آن، منشأ پیدایش خط، بررسی ماورای زبانی (زیرساخت و روساختهای آن)، تجزیه و تحلیلهای زبانی توسط محققان صورت گرفت که همهی آنها زمینههای مطالعات علمی برای رشتهای به نام رشته زبانشناسی شدند. این مطالعات دستآوردهای جالبی را نیز در پیداشت: از جمله ساخت ماشین هوشمند مصنوعی و دستگاههای ادراک کننده. پس از این مرحله جایگاه توانایی استفاده از زبان در مغز مورد مطالعه قرار گرفت که منجر به دستیابی توفیقاتی در زمینهی زبان پریشی گردید. مطالعات بعدی در زمینهی زبان اشارهای بود که پیشرفتهایی در زمینهی ارتباط کر و لالها به دنبال داشت.
گرایشهای این رشته
رشته زبانشناسی دو گرایش دارد:1- زبانشناسی همگانی 2- آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان. البته این دو گرایش دروس مشابه زیادی دارند، با این تفاوت که زبانشناسی با گرایش آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان تخصصیتر به مقولهی زبان فارسی میپردازد و با نگاهی به کتب تاریخی به پیشینهی تاریخی زبان میپردازد و مسائل حوزهی آموزش را نیز مطرح میسازد. برای شرکت در کنکور کارشناسی ارشد چهار سر فصل کلی باید مطالعه شود: کلیات علم زبانشناسی، دستور زبان فارسی، و زبان عمومی و تخصصی و تاریخ زبان فارسی در ایران.
امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
امکان ادامه تحصیل رشته زبانشناسی تا مقطع دکتری وجود دارد.
دروس آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان
ساخت زبان فارسی، آشنایی با ادبیات معاصر فارس، مبانی روش تحقیق، اصول و نظریههای آموزش زبان خارجی(1)، انگلیسی ویژه، مفاهیم بنیادی در نحو، بررسی تطبیقی فرهنگها ،زبان فارسی دانشگاهی (1)، تاریخ زبان فارسی، تهیه وتدوین مواد درسی (1) ، اصول و نظریههای آموزش زبان خارجی (2)، زبان فارسی دانشگاهی (2) ، نحو زبان فارسی، نظریههای ارزشیابی و کاربرد آنها در زبان فارسی، اصول معناشناسی آواشناسی و واج شناسی زبان فارسی، جامعهشناسی زبان، طرح تحقیق، ساخت واژه در زبان فارسی، تجزیه و تحلیل کلام و کاربرد زبانشناسی، تدریس عملی (1)، روانشناسی زبان، سمینار زبانشناسی و زبان فارسی.
دروس زبانشناسی همگانی
آمار و روش تحقیق، تاریخچهی زبانهای ایرانی، آواشناسی عمومی، اصول دستور زبان، انگلیسی ویژه، واجشناسی، ساخت واژه (مورفولوژی)، دستور گشتاری، زبانشناسی تاریخی و تطبیقی، زبانشناسی رایانهای وفرهنگنگاری، ادبیات از دیدگاه زبانشناسی، اصول معناشناسی ، مکاتب جدید زبانشناسی ، ساخت زبان فارسی، شیوهی استدلال نحوی، طرح تحقیق، جامعهشناسی زبان، تطور زبان فارسی، تجزیه و تحلیل کلام و کاربرد زبانشناسی، روانشناسی زبان، تاریخ مطالعات دانشمندان ایرانی و اسلامی دربارهی زبان، گویششناسی .
البته نکتهی مهم اینجاست که رشته زبانشناسی، مورد بیمهری نهادهای مدنی کشور ما قرار گرفته است و آنچنان که باید، جایگاه مشخصی در ایران ندارد. اما بهطور کلی چون رشته زبانشناسی، رشتهای کاربردی است، در کشورهای دیگر بسیار مورد توجه واقع شده است. بهطور مثال یک دانشآموختهی زبانشناسی میتواند به تجزیه و تحلیل کتب درسی، یا در نهادهای سیاسی به پژوهشهای جامعه شناختی یا در شهرداریها به پژوهشهای گویششناسی بپردازد. حتی در کلینیکهای پزشکی به کار گفتاردرمانی مشغول شود.
آیندهی شغلی
فارغالتحصیلان بسته به حوزهی زبانشناسی که در آن کار و مطالعه کرده و پایاننامه و مقاله نوشتهاند دارای تخصص در هر یک از رشتههای نحو، صرف، منظورشناسی، آواشناسی، واجشناسی، جامعهشناسی زبان و سایر رشتههای مربوطه خواهند شد. فارغالتحصیلان گرایش آموزش فارسی به غیر فارسی زبانان (آزفا) همانطور که از اسمش پیداست میتوانند در آموزش فارسی به غیر فارسی زبانان صاحب تخصص شوند. بسته به حوزهی فعالیت دوران تحصیل و اشتغال میتوانند به عنوان استاد دانشگاه، پژوهشگر زبانی و مستندساز زبانی (که خود نوعی پژوهشگر است)، اشتغال در فرهنگستان زبان فارسی, شرکتهای تبلیغاتی برای تنظیم شعار، کار در نشریات مختلف به عنوان ویراستار و مشاور و … همچنین کار در کلینیکهای گفتار درمانی و … مشغول فعالیت شوند.
در حوزهی تبلیغات و نامگذاری برای دستگاهها و محصولات تازه ابداع شده و هر زمینهای که به نحوی با دانش زبانشناختی ارتباط پیدا کند یا با جنبههای زبانشناختی در ارتباط باشد نیز میتوانند فعالیت کنند.
انتخاب رشته فرآیند پیچیدهای است که نیاز به تخصص بالایی دارد. جهت انجام انتخاب رشتهی دانشگاهی توسط استاد علی قاسمی با ما تماس بگیرید