
هدف و ماهیت
رشته شنواییسنجی یکی از زیر شاخههای علوم پزشکی است که وظیفهی مطالعهی شنوایی و اختلالات آن را برعهده دارد که مواردی چون ارزیابی شنوایی و تعادل و تشخیص اختلالات آن، حفاظت و پیشگیری از شنوایی و آموزش و توانبخشی را شامل میشود. در زیر به تفصیل، این وظایف شرح داده میشود
ارزیابی شنوایی و تعادل و تشخیص اختلالات آن(شنوایی تشخیصی):در واقع یک شنواییسنج فقط گوش خارجی و پردهی گوش را بررسی نمیکند، بلکه ورای آن شامل گوش میانی، گوش داخلی و اعصاب شنوایی و تعادل را تا مغز مورد مطالعه و ارزیابی قرار میدهد و پس از تشخیص ضایعات موجود، در صورت نیاز به متخصص گوشوحلق و بینی، مغز واعصاب و اطفال ارجاع میدهد.
- پیشگیری و حفاظت از شنوایی: کم هزینهترین، بهترین و راحتترین راه حفظ سلامت جامعه پیشگیری است. در شنواییسنجی با کمک روشهای غربالگری میتوان از پیشرفت بیماریها جلوگیری کرده و سلامت جامعه را تضمین کرد. این آزمونهای غربالگری برای شاغلین در کارخانههای پرسر و صدا صورت میگیرد تا آسیبهای ناشی از آلودگی صوتی به حداقل برسند. تعیین نقاط مجاز و غیرمجاز از نظر سر و صدا، ارائهی برنامههای حفاظت شنوایی و ارائهی راهکارهایی در جهت کنترل سر و صدا از جمله وظایف شنواییسنج در این حیطه است. همچنین آزمونهای غربالگری برای نوزادان، کودکان پیشدبستانی و حتی دانشجویان انجام میگیرد با این هدف که ضایعه به موقع شناسایی و هرچه سریعتر مورد درمان واقع گردد تا از آسیبهای پیشرو، جلوگیری به عمل آید.
- وظیفهی دیگر شنواییسنج توانبخشی است که دو بخش توانبخشی شنوایی و توانبخشی تعادل را در برمیگیردمنظور از توانبخشی تعادل، ارائهی راهکارهای درمانی برای بیمارانی که از سرگیجه و عدم تعادل رنج میبرند، است. توانبخشی شنوایی وظایف متعددی از جمله ارزیابی، تجویز و تنظیم وسایل کمک شنوایی، تربیت شنوایی، کمک به سازگاری روانی اجتماعی بیماران، راهکارهای درمانی برای افراد دچار وزوز گوش و توانبخشی بیماران مبتلا به اختلال توانبخشی مرکزی را در برمیگیرد.
- همچنین آموزش نحوهی برقراری ارتباط مناسب، نحوهی لبخوانی و گفتارخوانی، به افرادی که دچار ناشنوایی کامل هستند، از جمله وظایف یک شنواییسنج است.
علاوه بر موارد فوق، تهیهی گزارشات لازم برای پزشک معالج از روند درمان و همچنین برقراری کارگاههای برقراری ارتباط مناسب برای بیماران و خانواده هایشان، از وظایف دیگر فارغالتحصیلان این رشته است.
تواناییهای مورد نیاز و قابل توصیه
با توجه به اینکه رشته شنواییسنجی رشتهای تازه بنیان است، اغلب منابع درسی به زبان انگلیسی و ترجمه نشده است. بنابراین تسلط بر زبان انگلیسی برای موفقیت در این رشته، امری ضروری است.
همچنین تسلط بر درس فیزیک به خصوص فیزیک صوت و درس زیستشناسی از دوران دبیرستان، از ملزومات انتخاب این رشته است. بعلاوه دانشجو باید آناتومی و فیزیولوژی گوش را دقیق فراگیرد تا برای یادگیری دروس تخصصی این رشته آمادگی لازم را داشته باشد.
رشته شنواییسنجی با افرادی سر وکار دارد که ممکن است بعلت مشکلات شنوایی و تعادلی خود، دچار مشکلات روحی و اجتماعی شده باشند. بنابراین داشتن سلامت کامل روانی برای شنواییسنج و مهارت ارتباطی مناسب برای بازگرداندن این افراد به زندگی و اجتماع، امری ضروری است.
همچنین دقت و توجه به جزئیات، رفتار دلسوزانه و حرفهای با بیماران و مهارت انجام کار تیمی از دیگر مهارتهای مورد نیاز این رشته است.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
امکان ادامه تحصیل رشته شنواییسنجی در حال حاضر تا کارشناسی ارشد وجود دارد.
آیندهی شغلی و بازار کار
اما دربارهی فرصت شغلی این رشته میتوان زمینههای شغلی زیر را نام برد:
- کارخانهها و مراکز صنعتی
- مراکز وابسته به سیستم بهزیستی
- مدارس عادی و استثنایی جهت انجام برنامههای غربالگری و پیشگیری
- خانههای بهداشت
- کلینیکهای خصوصی شنواییشناسی
- همکاری با متخصصین گوش و حلق و بینی
- مراکز ساخت قالبها و سمکهای شنوایی
فارغالتحصیلان میتوانند با داشتن سابقهی کاری (4سال برای شهرستانها و ۶ سال برای تهران) اقدام به تاسیس مراکز خصوصی شنواییشناسی کنند.
این رشته چون نوپا است و امکان همکاری گسترده با مدارس و کارخانجات و همچنین متخصصین گوش و حلق و بینی را دارد، جای پیشرفت و بازار کاری خوبی در انتظارش است.
انتخاب رشته فرآیند پیچیدهای است که نیاز به تخصص بالایی دارد. جهت انجام انتخاب رشتهی دانشگاهی توسط استاد علی قاسمی با ما تماس بگیرید